انتخاب درست تجهیزات حفاظتی، اولین و مهمترین قدم در طراحی ایمن یک تابلوی برق صنعتی است. هرکدام از این چهار دستگاه برای نوع خاصی از خطا طراحی شدهاند و جایگزین یکدیگر نیستند، بلکه معمولاً در کنار هم برای ایجاد یک سیستم حفاظتی کامل به کار میروند.
MCB (کلید مینیاتوری)
MCB برای حفاظت مدارهای با جریان نسبتاً کم (معمولاً تا ۱۰۰ آمپر) در برابر اتصال کوتاه و اضافهبار طراحی شده است. رایجترین کاربرد آن در مدارهای روشنایی، پریز و تجهیزات کوچک است؛ ساختار ساده و هزینهی پایینی دارد.
MCCB (کلید اتوماتیک قابل تنظیم)
MCCB برای جریانهای بالاتر (از چند ده تا چند هزار آمپر) طراحی شده و برخلاف MCB، معمولاً قابلیت تنظیم آستانهی جریان قطع را دارد. در تابلوهای اصلی توزیع برق، فیدرهای موتور و خطوط اصلی تغذیهی خط تولید استفاده میشود.
RCD (کلید حفاظت جان)
RCD جریان نشتی بین فاز و زمین را اندازهگیری میکند و در صورت عبور جریان از مسیر غیرمجاز (مثلاً بدن انسان)، مدار را در کسری از ثانیه قطع میکند. این دستگاه مستقیماً برای حفاظت جان افراد در برابر برقگرفتگی طراحی شده و در تابلوهایی که دسترسی افراد به تجهیزات وجود دارد، ضروری است.
SPD (محافظ اضافهولتاژ)
SPD تجهیزات حساس مثل PLC، درایوها و کارتهای کنترل را در برابر اضافهولتاژهای ناگهانی (مثل صاعقه یا نوسانات شبکهی برق) محافظت میکند. برخلاف سه دستگاه قبلی که در برابر جریان اضافی عمل میکنند، SPD مسیر ایمنی برای تخلیهی ولتاژ اضافی فراهم میکند.
چطور اینها را با هم ترکیب کنیم؟
در یک تابلوی صنعتی استاندارد، معمولاً MCCB در ورودی اصلی برای حفاظت کلی، MCB روی مدارهای فرعی، RCD روی مسیرهایی که افراد به تجهیزات دسترسی دارند، و SPD در نزدیکی تجهیزات حساس الکترونیکی نصب میشود. طراحی درست این ترکیب نیازمند بررسی جریان بار، حساسیت تجهیزات و استانداردهای ایمنی مثل IEC 60364 و مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان است.
انرژیسازان صنعت پویا